Biegi RunCzech z perspektywy pacemakerów

„Jesteśmy kimś w rodzaju przewodników wycieczek – naszym celem jest, aby biegacze czerpali radość ze wspólnej drogi i żeby wszystko przebiegało zgodnie z planem”.
Pacemakerzy RunCzech to doświadczeni biegacze, których można rozpoznać po kolorowych flagach wskazujących docelowy czas biegu. Dobrowolnie przyjeżdżają z różnych zakątków Czech, aby wspierać innych zawodników w realizacji ich sportowych celów. To ludzie z pasją, wyróżniający się dużą dyscypliną i empatią, potrafiący zachować spokój w sytuacjach kryzysowych i motywować innych do osiągania wymarzonych wyników.
Jiří Fix od sześciu lat kieruje zespołem pacemakerów RunCzech. Startuje w imprezach biegowych od 2013 roku i zdobywał doświadczenie w prowadzeniu grup również na zagranicznych biegach. Doświadczeni pacemakerzy Lukáš Kužel i Pavlína Broďáni szczegółowo opowiedzieli nam, na czym polega ta rola.

„Pierwsze doświadczenia jako pacemaker zdobyłem podczas Półmaratonu w Ołomuńcu w 2025 roku. Wcześniej należałem do grupy treningowej Petra Macka, który już pełnił tę funkcję. Wypytałem go o wszystkie szczegóły, a po rozmowie telefonicznej z kapitanem Jirką Fixem, decyzja zapadła” – wspomina Lukáš, który od debiutu w Ołomuńcu już siedem razy założył flagę pacemakera.
„Zostałam pacemakerką zupełnym przypadkiem w 2021 roku. Jiří zadzwonił do mnie mówiąc, że zabrakło im jednego pacemakera. Lubię biegać, a świadomość, że mogę przy okazji komuś pomóc, wydała mi fajną wartością dodaną. Na zawodach spotkałam mojego przyjaciela Jardę i razem prowadziliśmy grupy przez kolejne cztery sezony” – dodaje Pavlína, która ma już na koncie ponad 20 startów w roli pacemakerki.
Choć oboje kochają bieganie, nie koncentrują się na indywidualnych osiągnięciach.
„Wraz z wiekiem i zmieniającymi się okolicznościami jest mniej czasu na jakościowe treningi, a wraz z nimi spada również forma. Kiedy człowiek raz doświadczy utrzymywania określonego tempa, wie ile pracy się za tym kryje. Obecnie bardziej pociąga mnie samo prowadzenie grup albo szybsze biegi z synem w wózku. Czasami jednak trzeba urozmaicić to samotnym startem. Wtedy staram się nie oglądać w przeszłość, tylko biec zgodnie z aktualną formą i możliwościami” – wyjaśnia Lukáš.
„Dla mnie pacemaking to przede wszystkim wyjątkowe przeżycia i ogromny zastrzyk energii. Tak jak mówiłam, po prostu lubię pomagać innym” – przyznaje Pavlína, która w przeszłości próbowała również swoich sił jako wolontariuszka opiekująca się samymi pacemakerami podczas maratonu.

Wymiana energii i wzajemna empatia
Oboje postrzegają rolę pacemakera znacznie szerzej niż tylko mechaniczną czynność sprowadzoną do nadawania stałego tempa . Dla Lukáša chodzi przede wszystkim o wzajemną wymianę energii między biegaczami a kibicami.
„Lubię porównywać to do relacji między zespołem grającym na koncercie a jego fanami. Wymieniamy się energią. Widzę też dodatkową wartość w tym, że możemy poderwać do działania nie tylko biegaczy, lecz także kibiców stojących wzdłuż trasy. A na koniec pozostaje jeszcze radość, którą dajemy najmłodszym – przybijając im piątki i czując ich entuzjazm. Pokazywanie drogi do aktywności fizycznej jest dziś szczególnie ważne. Nagroda w postaci widoku biegacza, który niemal ze łzami w oczach spełnił swoje sportowe marzenie dzięki pacemakerowi, jest po prostu czymś wspaniałym” – dzieli się swoimi przemyśleniami.
Pavlína opiera swoją rolę na empatii i poczuciu wspólnoty:
„Potrafię wyczuć, co czują biegacze, ponieważ sama jestem jedną z nich. Zaczynałam z podobnego poziomu. Pomaganie przychodzi mi zupełnie naturalnie i nie mam ambicji, by za wszelką cenę piąć się wyżej – tutaj jestem wśród swoich”.
Reakcje zawodników na trasie i na mecie bywają bardzo różne. Niektórzy szczegółowo omawiają z pacemakerami każdą sekundę tempa, inni szukają spokoju i równego rytmu w prowadzonej grupie. Zdaniem Pavlíny najpiękniejsze są spotkania z tymi samymi biegaczami na kolejnych trasach, gdy zawodnicy rozpoznają ich i pozdrawiają.
Filmowe cytaty i nietypowy „doping”
Podczas pokonywania kilkudziesięciu kilometrów nie brakuje niezapomnianych i zabawnych sytuacji. Lukáš lubi rozbawiać otoczenie improwizacją – od wykrzykiwania cytatów filmowych do kibiców wyglądających z okien, przez żartobliwe powitania w „biegowym biurze podróży”, aż po nieplanowany finisz z synem na rękach.
Ma również namacalną pamiątkę po intensywnym kontakcie z kibicami:
„Po biegu spojrzałem na lewy nadgarstek i zauważyłem dziwny, kropkowany siniak. Dopiero po chwili zorientowałem się, że to odcisk paska zegarka jednego z biegaczy, któremu przybiłem piątkę na trasie” – wspomina ze śmiechem.
Pavlína z uśmiechem opowiada o wydarzeniu z Ołomuńca, w którym jeden z zawodników korzystał z bardzo nietypowej motywacji.
„Biegł z nami pewien facet, który twierdził, że obiecano mu doping, gdy zacznie brakować mu sił. W końcu okazało się, że miał znajomego po drugiej stronie telefonu, który w razie kryzysu miał go zmotywować podczas rozmowy na FaceTime. Rozbawił nas, doping rzeczywiście zadziałał, a zawodnik bezpiecznie dotarł do mety”.
Trasy bliskie sercu i atmosfera na trasie
Każdy bieg z cyklu RunCzech oferuje wyjątkową scenerię. Zarówno dla Lukáša, jak i Pavlíny pierwsze miejsce zajmuje Ołomuniec, przede wszystkim ze względu na fantastycznych i pełnych pasji kibiców. Wysoko plasują się również malownicze Karlowe Wary i kultowa Praga.
Pavlína szczególnie ceni sobie także Uście nad Łabą:
„Powiedzcie – kiedy indziej niż w dzień biegu nadarzy się okazja, żeby przebiec przez zakłady chemiczne?”.
Słabsze momenty dla pacemakerów przychodzą naturalnie na odcinkach, na których kibiców jest niewielu.
„Mniej podobają mi się spokojne fragmenty trasy, na przykład w Czeskich Budziejowicach albo podczas prac związanych z budową torów w Uściu nad Łabą. Ogólnie jednak wsparcie kibiców na trasie stoi na bardzo wysokim poziomie i ogromnie wzbogaca całe doświadczenie podczas biegu. RunCzech świetnie to promuje” – chwali Lukáš.
Odpowiedzialność z flagą na plecach
Noszenie flagi z docelowym czasem oznacza ogromne zobowiązanie wobec wszystkich biegaczy w grupie. Aby pacemaker mógł nie tylko tworzyć widowisko, ale również stanowić niezawodne wsparcie, musi dysponować odpowiednią rezerwą sił.
Lukáš szacuje, że w idealnych warunkach bez flagi przebiegłby półmaraton o 8–9 minut szybciej. Pacemakerzy jednak miewają słabsze chwile.
„Przy większej liczbie startów narasta zmęczenie, pojawiają się drobne problemy i organizm zaczyna działać nieco mniej sprawnie. Najważniejsze jest jednak to, by przez większość biegu czuć się komfortowo, motywować grupę i zagrzewać do dopingu kibiców” – wyjaśnia.
Zdarzają się jednak problemy zdrowotne i kontuzje na trasie.
„My również jesteśmy tylko ludźmi i mamy tylko jedno zdrowie. Kiedy coś się dzieje, składamy flagę do plecaka – czasem ze łzami w oczach – i nie kończymy biegu” – przyznaje otwarcie Pavlína.
Lukáš dodaje, że w takich sytuacjach pozostaje już tylko spokojnie potruchtać do końca, albo wycofać się z zawodów, zdejmując numer startowy. Klucz do sukcesu? Systematyczna regeneracja.
Aby sprostać wymagającemu kalendarzowi startów, pacemakerzy nie lekceważą odpowiedniej regeneracji po przekroczeniu linii mety. Lukáš ceni sobie w tym zakresie systematyczność i porządek.
„Jeśli człowiek nie zregeneruje się po treningu, to tak jakby ten trening w ogóle się nie odbył. Zasada numer jeden to porządny posiłek zawierający węglowodany i białko, odpowiednie nawodnienie oraz odpoczynek w dobrym towarzystwie. Zaraz po biegu staram się jeszcze potruchtać kilometr lub dwa, a kluczowe znaczenie ma sen. Dzień po starcie wybieram lekkie rozbieganie, a drugiego dnia całkowicie rezygnuję z aktywności sportowej”.
Pavlína krótko podsumowuje złotą zasadę każdego sportowca uprawiającego dyscypliny wytrzymałościowe: dobre jedzenie, odpowiednia ilość płynów i dużo odpoczynku.
A jakie przesłanie pacemakerzy chcieliby przekazać wszystkim biegaczom i kibicom zgromadzonym na trasie? Przede wszystkim zachęcają, by nie bać się nawiązywać kontaktu i odrzucić niepotrzebne skrępowanie.
„Przede wszystkim ludzie nie powinni bać się do nas zagadywać, nie muszą zwracać się do nas formalnie – po prostu cieszmy się tym wszystkim razem” – mówi Pavlína.
Lukáš uzupełnia jej słowa końcową refleksją:
„Pacemakerzy są przede wszystkim dla biegaczy. Wspierajmy się nawzajem w duchu sportowej rywalizacji, a endorfin przed metą z pewnością nie zabraknie nikomu. I pamiętajcie – nie tylko bieg długi, ale i samo życie jest dyscypliną wytrzymałościową”.


